Als je een trui van superwash garen hebt, hoef je je geen enkele zorgen te maken wat wassen betreft. Je kunt dit kledingstuk gewoon samen met je andere kleding in de wasmachine gooien. Je hoeft niet bang te zijn dat ie er een paar maten kleiner en helemaal vervilt weer uit komt. In Nederland zou superwash zoiets zijn als machine wasbaar.
Dat klinkt fantastisch, maar is het dat wel? Is het dan nog wel van wol gemaakt?Â
Ik duik er in dit blog wat dieper op in.
De structuur van wol
Wat is vilten en waarom kan dat met wol?
Elke wolvezel, dus elke afzonderlijke ‘haar’, heeft schubben aan de buitenkant. Dit zijn hele kleine (weer) haakjes. Wanneer je wilt vilten met de wol, gebruik je warm water, zeep en beweging. Je legt de wol neer in verschillende laagjes. Maakt het nat met warm water en zeep en begint met wrijven en beweging. Hierdoor openen de schubben zich en haken steeds verder in elkaar. Hoe langer je aan het vilten bent hoe verder het in elkaar gaat zitten en je het dus ook niet meer uit elkaar kunt trekken. Zo kun je heel mooi een lap vilt maken (een mooi wandkleed bijvoorbeeld). Of een mooie sjaal. Zou je je gebreide trui in de wasmachine gooien dan heb je meteen alle 3 de ingrediënten van het viltproces te pakken; warm water, wasmiddel en heel veel beweging. Met een gevilte en gekrompen trui als gevolg.
En dat was nu net niet de bedoeling. Je zult je gebreide trui voorzichtig moeten behandelen wat wassen betreft.
Schubben verwijderen
Om het vervilten tegen te gaan heeft een Australisch wolbedrijf ergens in 1960 een methode ontwikkeld om wol zo te bewerken dat het niet meer kan vilten. Het heet de Chlorine-Hercosett-methode.
Eerst wordt de wol in een chloorbad gelegd om de schubben te verwijderen. Het afvalwater wat tijdens dit proces vrijkomt, bevat o.a. dioxines. Dit zijn uiterst giftige, chemische stoffen. Er zitten zoveel van deze giftige stoffen in het afvalwater dat de meer ontwikkelde (westerse) landen dit afvalwater niet in de zuiveringsinstallaties willen. Daarom wordt dit superwash garen veelal gemaakt in landen als bijvoorbeeld China en daarna weer getransporteerd naar het Westen.
Plastic laagje
Na deze chloorbewerking volgt het Hercosett gedeelte. De wolvezels worden gecoat met een dun laagje polyamide, ook wel nylon genoemd (lees: plastic) . Een vaak gebruikte polymeer om dit te bereiken heet Hercosett 125. Voor de productie van deze polymeer worden giftige stoffen gebruikt. Dat wil niet zeggen dat de polymeer zelf nog giftig is als het op de wol zit. Maar het is dus wel nodig voor de productie van superwash wol. Het zorgt voor een glad en glanzend laagje op de wol, maar is niets anders dan een dun laagje plastic.
Iedere keer als je je superwash kleding wast en draagt komen er microplastics van dit laagje vrij die vervolgens in het milieu belanden.
Superwash wol en garen is dus wol waarvan de schubben zijn verwijderd en waaraan een dun laagje plastic is toegevoegd. Het zou eigenlijk de naam wol niet meer mogen dragen, of anders misschien zoiets als: Plastic wol……
Het mag duidelijk zijn dat het in ieder geval geen 100% natuurlijk materiaal meer is. Plus dat het in veel gevallen naar een ander land verscheept moet worden en weer terug.
Superwash is minder warm dan echte wol
Doordat de schubben van superwash wol verwijderd zijn, liggen de steken in een gebreide trui alleen maar naast elkaar. Bij de onbewerkte wol, waar er wel schubben zijn, grijpen de steken meer in elkaar. Het breiwerk wordt met dezelfde dikte garen dus warmer als je echt wol gebruikt.
Wol is van nature water afstotend
Echte wol stoot water af en superwash neemt water op. Draag je een gebreide trui in de regen, dan zul je langer warm blijven met de waterafstotende echte wol, dan met een trui van superwash.
Milieuvriendelijke superwash?
Er zijn bedrijven bezig met alternatieven voor de Chlorine-Hercosett methode. Ik kan daar niet heel veel informatie over vinden. Er wordt gesproken over het gebruik van natuurlijke zouten in plaats van chloor om de schubben te verwijderen. Dit betekent dat er in het afvalwater geen giftige stoffen zitten.
Als alternatief voor het plastic laagje om de wol, kan de wol ook een coating krijgen met een enzym. Deze coating zorgt er net als het laagje plastic voor dat de vezels glad worden. Enzymen zijn eiwitten. Ze kunnen soms schadelijk zijn als je ze inademt, of een allergische reactie veroorzaken, maar in tegenstelling tot het Hercosett-laagje is het natuurlijk en geen plastic. Met wassen zullen er dan ook geen microplastics in het milieu terechtkomen.
Het schijnt erg lastig te zijn om aan de hand van een etiket op het garen te ontdekken welke methode er is toegepast om het machine wasbaar te krijgen. Feit is wel dat de Chlorine-Hercosett methode goedkoper is en het merendeel van de superwash met deze methode behandeld zal zijn.
Al met al heeft superwash garen hoe dan ook een extra behandeling ondergaan zodat je het (vaak) kunt wassen. Terwijl als je echte wol gebruikt, je het niet eens vaak hóeft te wassen. (lees daarover meer in deze blog) Dus het is bewerkt zodat jij weer meer werk van je kledingstuk kunt hebben……. Best raar.
Bij Alles Wol zouden we niet eens weten hoe we superwash garen moesten maken. Maar dat willen we ook helemaal niet. Wol is fantastisch en heeft geen toevoegingen nodig en zeker niet zulke toevoegingen waardoor de wol minder ‘wol’ wordt.
